Τον Δεκέμβριο του 2019, μια αστρονομική ανακάλυψη άνοιξε νέους δρόμους στη μελέτη των γαλαξιακών φαινομένων. Αστρονόμοι εντόπισαν έναν άγνωστο, μέχρι τότε, γαλαξία, τον SDSS1335+0728, σε απόσταση 300 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη, ο οποίος ξαφνικά άρχισε να αυξάνει τη φωτεινότητά του με εντυπωσιακό ρυθμό. Αυτή η ξαφνική αλλαγή αποδόθηκε στην ενεργοποίηση μιας γιγαντιαίας μαύρης τρύπας στον πυρήνα του, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία μελέτης της συμπεριφοράς τέτοιων κοσμικών φαινομένων σε πραγματικό χρόνο.
Ο γαλαξίας SDSS1335+0728, ο οποίος μέχρι τότε ήταν αμυδρός και μάλλον αδιάφορος, τράβηξε την προσοχή των αστρονόμων όταν άρχισε να αυξάνει ραγδαία τη φωτεινότητά του. Αυτός ο ξαφνικός «φωτεινός χορός» αποδόθηκε στη μαύρη τρύπα του πυρήνα του γαλαξία που ξαφνικά άρχισε να καταβροχθίζει ύλη από το γύρω περιβάλλον της. Η μαύρη τρύπα, έχοντας συσσωρεύσει μεγάλο όγκο υλικού, δημιούργησε έντονες ακτινοβολίες που εκτείνονταν από το οπτικό και υπέρυθρο φάσμα μέχρι τις ακτίνες Χ .
Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι γνωστές για τις ήρεμες περιόδους τους, εκτός αν κάποια ύλη εισέλθει στη βαρυτική τους εμβέλεια. Σε αυτήν την περίπτωση, η ύλη αρχίζει να θερμαίνεται λόγω της τριβής και της βαρύτητας, δημιουργώντας μια φωτεινή εμφάνιση καθώς σπειροειδώς κινείται προς τη μαύρη τρύπα . Στην περίπτωση του SDSS1335+0728, αυτό το φαινόμενο παρατηρήθηκε με λεπτομέρεια, δίνοντας στους επιστήμονες μια εξαιρετικά σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσουν την «αφύπνιση» μιας μαύρης τρύπας.
Η Lorena Hernández García από το Ινστιτούτο Αστροφυσικής Millennium και το Πανεπιστήμιο Valparaíso στη Χιλή σημείωσε ότι αυτή μπορεί να είναι η πρώτη φορά που μια τόσο μεγάλη μαύρη τρύπα ενεργοποιείται και γίνεται τόσο φωτεινή σε πραγματικό χρόνο . Αυτή η παρατήρηση αντιπροσωπεύει μια πρωτοφανή ευκαιρία για μελέτη της διαδικασίας με την οποία οι μαύρες τρύπες αρχίζουν να καταναλώνουν κοντινή ύλη, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει εκατομμύρια χρόνια.
Η ανάλυση των δεδομένων αποκάλυψε ότι η ξαφνική αύξηση της φωτεινότητας δεν ήταν αποτέλεσμα παλιρροϊκής διαταραχής, η οποία συνήθως περιλαμβάνει την καταστροφή ενός άστρου από μια μαύρη τρύπα. Αντίθετα, η λάμψη οφείλεται στη μαύρη τρύπα που ξαφνικά άρχισε να καταβροχθίζει το αέριο γύρω της . Ο Claudio Ricci από το Πανεπιστήμιο Diego Portales στη Χιλή εξήγησε ότι αυτό το φαινόμενο προκαλείται από την ξαφνική απορρόφηση αερίου, καθιστώντας την μαύρη τρύπα εξαιρετικά φωτεινή.
Η συνεχιζόμενη παρατήρηση του γαλαξία SDSS1335+0728 θα επιτρέψει στους αστρονόμους να μελετήσουν λεπτομερώς την μετάβαση από την αδράνεια στην ενεργή κατάσταση μιας μαύρης τρύπας. Αυτές οι παρατηρήσεις θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα υπάρχοντα μοντέλα για τη συμπεριφορά των μαύρων τρυπών και να αποκαλύψουν νέες πτυχές της εξέλιξης των γαλαξιών .
Συνολικά, η ανακάλυψη αυτή όχι μόνο συναρπάζει, αλλά και ανοίγει νέους ορίζοντες στη μελέτη του σύμπαντος, επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά την απρόβλεπτη και μαγευτική φύση του κοσμικού χώρου.